Nhiếp ảnh gia tự định hướng trong thời gian và không gian, ngầm hiểu đó là kịch bản và chính mình. Anh ta cần mờ dần đi, quên tất cả, trong lúc chỉ nghĩ làm sao để, thông qua một chi tiết giản dị, nhưng có giá trị, mở toang ra thực tại...
Henri Cartier-Bresson 
(1908 - 2004)


VẼ — ĐÓ LÀ CHUYỂN ĐỘNG

Mắt và tay — đó là cha và mẹ của hoạt động mỹ thuật. Tính đến giờ, tôi đã chỉ nói về ảnh hưởng lớn của mắt trong hoạt động mỹ thuật của con người và hầu như hoàn toàn chưa nói gì đến ý nghĩa của tay. Các quá trình vẽ chì, vẽ tranh, điều biến các vật thể và hình thù khác nhau là các dạng thức hành vi vận động của con người, và có thể đề xuất rằng, chúng đã được phát triển từ hai dạng hành vi cổ xưa nhất và chung nhất: chuyển động mô tả và chuyển động tướng mạo.




PHƯƠNG TIỆN TẠO HÌNH

Vòng tròn và trái cầu truyền tải những điểm đặc biệt kết cấu tính cách của một hình dung chung về đường tròn, tuân thủ nghiêm ngặt bằng phương tiện những biên giới uốn cong và một phép đối xứng trung tâm. Một và chỉ một bài toán có thể được giải theo các mô hình khác nhau theo mức độ hoàn thiện nhiều hơn hay ít hơn. Sự lựa chọn một mô hình như thế sẽ phụ thuộc vào phương pháp và chất liệu tạo hình (medium). Chẳng hạn, nếu chúng ta vẽ bằng bút chì, thì hình dạng của các đối tượng sẽ được hình thành qua sự trợ giúp của các đường nét. Bằng bút vẽ, có thể tạo ra các vệt màu rộng bản dạng đĩa. Khi sử dụng đất sét hoặc đá, hình tròn có thể được truyền tải dưới dạng hình cầu. Một diễn viên chính của vở ba lê sẽ tạo ra chính phép tương tự này bằng các vũ thuật "Pas", hoặc quay quanh chính trục của mình. Sự sắp xếp một nhóm các vũ công theo vòng tròn cũng tái tạo được chính hiệu ứng đó. Trong một chất liệu không thể uốn thành dạng tròn, vòng tròn có thể được thể hiện bằng các đoạn thẳng. Hình 91 thể hiện một con rắn đang trườn theo một con ếch. Bức vẽ này được thực hiện bởi người da đỏ Guyan trên một hàng dệt may.




TRẺ NHỎ VẼ NHỮNG THỨ CHÚNG THẤY

Học thuyết trí tuệ chủ nghĩa chắc khó có thể chiếm lĩnh và giữ vững được vị trí thống trị, nếu có một học thuyết nào đó khác chống lại nó như một phép thế chỗ. Để chuẩn bị một giải thích thuyết phục hơn, đã cần có: thứ nhất, xem xét lại công ước về tâm lý nhận thức; thứ hai, hình dung rõ ràng các điều kiện tác động lên một hình ảnh mỹ thuật trong một phương tiện tạo hình đang có.




THUYẾT TRÍ TUỆ

Hoài cổ nhất và cũng phổ biến nhất tính đến thời điểm hiện tại - là giải thích sau đây*. Người ta cho rằng, trẻ nhỏ không vẽ những thứ chúng nhìn thấy. Bởi vậy ở trẻ nhỏ, xu hướng biến dạng vật ảnh xuất phát không phải từ nhận thức, mà từ các quá trình tâm lý khác. Hoàn toàn thấy rõ, trẻ nhỏ bị giới hạn trong hình ảnh của các tính chất cơ bản chung của các đối tượng, như sự thẳng của chân, dạng tròn của đầu, tính đối xứng của cơ thể người. Tất cả các dữ kiện này — các yếu tố kiến thức nói chung. Từ đó cũng xuất hiện một học thuyết nổi tiếng, mà theo đó, «trẻ nhỏ vẽ những thứ chúng biết, chứ không phải những thứ chúng thấy».




PHÁT TRIỂN

Những thành tựu hiện đại trong lĩnh vực tâm lý học về nhận thức thị giác cho phép mô tả quá trình mỹ thuật một cách chỉnh chu hơn bao giờ hết. Trong quá khứ, một hình dung giản lược về quá trình này đã được dựa vào tính nước đôi của việc sử dụng một ý niệm, mà trong triết học đã và đang được biết đến với tên gọi «chủ nghĩa hiện thực hồn nhiên». Tương ứng với quan điểm này, giữa đối tượng vật lý và hình tượng của nó trong nhận biết của con người không có bất kỳ khác biệt nào: đối tượng như thế nào thì lý trí nhìn thấy như thế đó. Tương tự như thế, tác phẩm của một hoạ sỹ hay một nhà điêu khắc được xem đơn giản như một bản sao chính xác của đối tượng nhận thức. Người ta cho rằng, cái bàn được nhận thức qua đôi mắt của chúng ta chính là một đối tượng vật lý, cũng giống như, hình ảnh cái bàn trên vải vẽ của hoạ sỹ chỉ đơn giản là sự lặp lại của một cái bàn nào đó mà hoạ sỹ đã từng nhìn thấy trước đây. Trong trường hợp tốt nhất, hoạ sỹ có khả năng «hoàn thiện» thực tại hoặc làm nó giầu có lên bằng bản ngã tưởng tượng của mình qua phương tiện lựa chọn kích thước phù hợp, đưa vào hoặc, ngược lại, bỏ qua những chi tiết phụ hoặc, sắp xếp lại trình tự đang có của sự vật. Để làm ví dụ, có thể dẫn ra một câu chuyện đùa của Plinius, sau này được trích dẫn đồng loạt trong các luận văn khoa học của thời đại Phục hưng. Một hoạ sỹ Hy Lạp tên là Zeuxis, khi đã tuyệt vọng trong việc tìm kiếm một phụ nữ xinh đẹp phù hợp làm người mẫu để tái tạo hình ảnh nàng Helen của thành Troy, «đã săm soi tất cả các cô gái của thành phố trong tình trạng loã thể và đã chọn được năm người có dung nhan đa dạng mà ông muốn thể hiện trong một bức tranh của mình».




CÁC VÍ DỤ TỪ LĨNH VỰC NGHỆ THUẬT

Trong các loại hình nhận thức thị giác của nghệ thuật, kể cả, tất nhiên — ảnh phim — sự tương đồng theo vị trí sắp xếp có khả năng hợp nhóm các đối tượng, khi chúng có vẻ nằm gần gũi với nhau. Rõ ràng, một đám người sẽ được nhận thức như một nhóm toàn vẹn, nổi bật khỏi các hình thù khác nằm tách biệt và cũng trong khoảng cách đó. Sự hợp nhóm liên quan chặt chẽ cũng có thể hình thành giữa đối tượng nằm cách xa nhau hẳn. Điều này có thể đạt được thông qua các nguyên tắc khác về tương đồng.




BẢN CHẤT CỦA NHIẾP ẢNH

Sự nhận thức một hình ảnh nhiếp ảnh được ước lệ vào cơ cấu có bản chất kỹ thuật của nó. Người ta thường quy đổi đặc thù của nhiếp ảnh sang tính tư liệu và tính chân thật, ngầm hiểu, hình ảnh nhiếp ảnh là kết quả của một quá trình vật lý - hoá học (có vẻ như) thiếu sự tác động của con người, và thế là nó, hình ảnh này, (có vẻ như) có một tính khách quan triệt để, bất tiếp cận trong bất kỳ một phương pháp nào khác của hình ảnh thực tại. (Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ cùng xem xét ý nghĩa của những «có vẻ như» này.)



1.618   Âm dương   Âm nhạc   AndréKertész   Ánh sáng   Ảo ảnh   B&W   Bè nhóm   Bố cục   Bóng đổ   Cái đẹp   Cái nhìn mù   Cân bằng   Cao trào   Chân dung   Chất liệu   Chụp mù   chút-chút   Chuyển động   Cơ thể sống   Dấu hiệu   Diện mạo   Đối xứng   Dư thừa thông tin   Đường chéo   Đường dẫn   Fine art   Fotografiya_kak...   Hài hoà   HenriCartier-Bresson   Hình dạng   Hình thù   Hình thức   Hình tượng   Hội hoạ   Karl Bryullov   Kết cấu   KhoảnhKhắcQuyếtĐịnh   Không gian   Không gian âm   Không gian ảnh   Kiếp luân hồi   Lapin   Lee Miller   Leica   Liên kết   Liên tưởng   Lomo   Lưu niệm   Mặt phẳng ảnh   Mặt phẳng bẹt   Màu sắc   Miller   Miuka   Năng khiếu   Não bộ   Ngẫu nhiên   Nhận biết   Nhận thức   Nhịp điệu   Nội dung   Nóng và lạnh   Overlapping   Phân tích ảnh   Phát triển   Phát triển   Phối cảnh   Phông nền   Phóng sự   Phục hưng   Phylosophy   Psychology   Rangefinder   Raphael   Repin   Rê-pin   Rudolf Arnheim   RudolfArnheim   Sắc đẹp   Sắc độ   Sân khấu   Sành điệu   Sắp xếp   SevenPlusMinusTwo   Sống-Chết   Sự kiện   SusanSontag   Tam giác   Tâm lý   Tâm tưởng   Thể loại   Thị giác   Thơ ca   Thoát xác   Thống nhất   Thông tin   Tính đơn thời   Tình huống   Tính ngẫu nhiên   Tinh tế   Tính trong suốt   Tính tư liệu   Toàn vẹn   Tổng quát   Trí huệ   Trí nhớ   Trời và đất   Trọng âm   Truyền thông   Tư duy   Tương cỡ   Tương tác   Tưởng tượng   Tương tỷ   Tỷ lệ   Tỷ lệ vàng   Uyển chuyển   Vần điệu   Vô hình   Werner Bischof   Ý thức  

Page 5 of 6