Nghệ thuật — đó là khi biết cách làm ra một thứ gì đó từ không có gì và bán nó.
Frank Vincent Zappa 
(1940 - 1993)


TRUYỀN TẢI CHIỀU SÂU BẰNG PHƯƠNG TIỆN OVERLAPPING

Các quy luật của hiện tượng «hình—phông» liên quan đến hình thức giới hạn của các quan hệ tương giao không gian giữa các mặt phẳng chính diện. Ở đây cần mổ xẻ vấn đề cụ thể hơn. Ở hình 179 chúng ta nhận thấy trước hết là các cấp độ chia nhóm đa dạng trong khuôn khổ một và chỉ một mặt phẳng hai chiều. Phân bố đơn giản của một hình vuông và một hình tròn trong phương án 179a sẽ tạo ra một mô hình trọn vẹn độc nhất. Tâm của hình tròn trùng với tâm của hình vuông, còn đường kính của hình tròn bằng cạnh của hình vuông. Sự tách nhóm mạnh nhất là hình 179е. Tính tách biệt toàn năng của mô hình 179e có khả năng tự do đánh giá hai phần, các phần này không giao cắt nhau và mỗi phần đều tự đối xứng so với chính mình. Các ví dụ về sự chồng chéo của mỗi phần với nhau là 179 b, с, d. Trong cả ba hình này đâu đó có xu hướng làm yếu hoặc, có thể, thậm chí phá hủy sự thống nhất của tổng thể do bố cục bị dỡ thành hai phần. Tuy nhiên có thể thấy rằng, trong các ví dụ này xu hướng đang nói được nhận ra yếu nhất ở hình 179с, bởi vì tâm của đường tròn nằm trên đường chéo của hình vuông và trùng với một trong các đỉnh của nó. Thời điểm này tạo ra sự đối xứng so với các đường chéo của hình vuông và tăng cường sự thống nhất của toàn bộ bố cục trong tổng thể.




«LÝ THUYẾT PHIM»

«Con gà có trước hay quả trứng có trước?» — khi được hỏi như vậy, một người nào đó đã đáp: — «Gà trống!». Và, hiển nhiên, điều đó chỉ đúng như một chút hóm hỉnh. Câu trả lời cho vấn đề muôn thuở này luôn luôn được những chủ nhân của cái được gọi là «một cõi» đi tìm. Và họ không bao giờ tìm ra, bởi vì cuộc đời là quá ngắn so với lịch sử và tương lai. Vậy, để lựa chọn cho mình một hướng đi có xác suất lạc lối ít nhất, mà cụ thể là trong nhiếp ảnh, xin mời bạn đọc tham khảo bài viết dưới đây, xoay quanh cuộc đối thoại giữa Kracauer và Lapin.




BỀ MẶT LÕM TRONG ĐIÊU KHẮC VÀ KIẾN TRÚC

Lý thuyết về các quy luật của hiện tượng «hình—phông» có thể được áp dụng để nhận thức một vật thể nổi khối, mà cụ thể là nhận thức điêu khắc. Trong những chia sẻ dưới đây, chúng ta sẽ cố gắng áp dụng lý thuyết này chỉ vào vấn đề nhận thức các bề mặt lồi và lõm trong điêu khắc.




ỨNG DỤNG CHIỀU SÂU TRONG HỘI HOẠ

Như đã được chỉ ra, sự phân bố của các đồ vật theo chiều sâu tại các mặt phẳng chính diện được ước lệ bằng hàng loạt các yếu tố nhận thức. Các hoạ sỹ, khi cố gắng truyền đạt một tính cách nhìn thấy được và cảm nhận được thông qua các quan hệ không gian, họ sẽ áp dụng những quy luật đã được nói đến ở bài trước một cách trực giác và trong tiềm thức. Và, không có một phương pháp nào khác để hình dung ra một không gian, ngoài cách nhận thức nó trực tiếp bằng thị giác. Hơn nữa, hoàn toàn đúng đắn khi nói rằng, kiến thức xoay quanh nội dung hay chủ đề của một tác phẩm nghệ thuật thường cho phép thị giả thông qua con đường trí tuệ để kết luận về sự phân bố tương đối trong không gian của các vật có trong bức tranh. Tuy nhiên, một kiến thức như thế khó có thể gây một tác động nào đó lên hiệu ứng nhận thức mà bức tranh mang lại. Chính hiệu ứng này diễn đạt giá trị biểu cảm của một tác phẩm nghệ thuật.




CÁC LỚP CHIỀU SÂU

Các thuật ngữ «hình thù» và «phông nền» sẽ là thuận tiện cho đến khi nào chúng ta đề cập tới một mô hình đồng nhất khép kín, mà cũng được bao quanh bằng một môi trường đồng chất vô tận. Nhưng những điều kiện đơn giản như thế là cực kỳ hiếm gặp. Thậm chí trong phần lớn các ví dụ căn bản của chúng ta, có thể tách ra ít nhất hai mức độ. Chẳng hạn, hình thập tự trong ví dụ 161 sẽ có vẻ là được thể hiện trên một nền móng, được tạo ra bởi một đường tròn, thứ mà đến lượt của mình lại diễn xuất như một cái đĩa, nằm phía trên một mặt phẳng trống rỗng, bao quanh cái đĩa đó. Cái đĩa là phông nền đối với hình chữ thập, nhưng lại là hình thù — đối với bề mặt bao quanh. Cách thuật ngữ hoá cho điều này khá là bất tiện. Dễ thấy, cần nói chính xác hơn về các mô hình được sắp xếp theo các mức đôi chiều sâu khác nhau, còn mô hình «hình—phông» khi đó sẽ là trường hợp đặc biệt như một một cấu hình sở hữu đồng thời hai mức độ.




HÌNH VÀ PHÔNG

Người đầu tiên đã cố gắng đưa ra một nghiên cứu hệ thống về hiện tượng tâm lý «hình — phông» là Edgar Rubin. Ông đã phát hiện ra hàng loạt điều kiện cho phép một mặt phẳng nào đó nắm bắt được tính cách của «hình thù» trong một mô hình đang được xem xét. Một trong những quy luật được ông phát minh ra nói rằng, một bề mặt, được bao bọc giữa những biên giới xác định, sẽ cố gắng chiếm lĩnh tư cách là hình thù, còn bề mặt xung quanh nó sẽ là phông. Điều đó, có lẽ, đang kèm theo thêm một quy luật nữa, mà theo đó, bề mặt, có diện tích không gian nhỏ hơn, trong những điều kiện xác định, sẽ biến thành hình thù.




PHÂN TÁCH ĐƯỜNG VIỀN

Mặt phẳng bb và hình ảnh a trong bức vẽ 152 có một đường biên giới chung. Xác lập các biên giới — bản thân tự nó đã là một bài toán khó. Hình 155 thể hiện hai hình lục giác đang cố gắng tách khỏi nhau. Trong các điều kiện đặc thù hơn, có thể thực sự nhìn thấy một sự chia tách của một hình này ra khỏi hình kia. Nếu như trong một phần nhỏ của một giây, các hình thù mơ hồ được đệ trình, thì điều khiển nhận thức từ phía vỏ não bộ sẽ được buông lơi. Trong kết quả, mô hình, tương tự như mô hình đang có trong bức vẽ 156a, đôi khi lại được tái tạo theo cách đang bị thử thách như ở bức vẽ 156b, điều đang minh chứng về sự cố gắng chu cấp cho mỗi một đơn vị tạo hình một đường viền riêng tư.



1.618   Âm dương   Âm nhạc   AndréKertész   Ánh sáng   Ảo ảnh   B&W   Bè nhóm   Bố cục   Bóng đổ   Cái đẹp   Cái nhìn mù   Cân bằng   Cao trào   Chân dung   Chất liệu   Chụp mù   chút-chút   Chuyển động   Cơ thể sống   Dấu hiệu   Diện mạo   Đối xứng   Dư thừa thông tin   Đường chéo   Đường dẫn   Fine art   Fotografiya_kak...   Hài hoà   HenriCartier-Bresson   Hình dạng   Hình thù   Hình thức   Hình tượng   Hội hoạ   Karl Bryullov   Kết cấu   KhoảnhKhắcQuyếtĐịnh   Không gian   Không gian âm   Không gian ảnh   Kiếp luân hồi   Lapin   Lee Miller   Leica   Liên kết   Liên tưởng   Lomo   Lưu niệm   Mặt phẳng ảnh   Mặt phẳng bẹt   Màu sắc   Miller   Miuka   Năng khiếu   Não bộ   Ngẫu nhiên   Nhận biết   Nhận thức   Nhịp điệu   Nội dung   Nóng và lạnh   Overlapping   Phân tích ảnh   Phát triển   Phát triển   Phối cảnh   Phông nền   Phóng sự   Phục hưng   Phylosophy   Psychology   Rangefinder   Raphael   Repin   Rê-pin   Rudolf Arnheim   RudolfArnheim   Sắc đẹp   Sắc độ   Sân khấu   Sành điệu   Sắp xếp   SevenPlusMinusTwo   Sống-Chết   Sự kiện   SusanSontag   Tam giác   Tâm lý   Tâm tưởng   Thể loại   Thị giác   Thơ ca   Thoát xác   Thống nhất   Thông tin   Tính đơn thời   Tình huống   Tính ngẫu nhiên   Tinh tế   Tính trong suốt   Tính tư liệu   Toàn vẹn   Tổng quát   Trí huệ   Trí nhớ   Trời và đất   Trọng âm   Truyền thông   Tư duy   Tương cỡ   Tương tác   Tưởng tượng   Tương tỷ   Tỷ lệ   Tỷ lệ vàng   Uyển chuyển   Vần điệu   Vô hình   Werner Bischof   Ý thức  

Page 2 of 6