«Sự phân tách chất liệu ra thành chất ảnh dẫn đến sự thống nhất của mỗi chất ảnh, đến một sự o bế trong quan hệ của tất cả các sự vật hoặc các phần tử của một sự vật bên trong chất ảnh. Trong kết quả của sự thống nhất nội vi này, các quan hệ giữa các sự vật hay trong chính sự vật — giữa các phần tử — được sắp xếp lại. Các sự vật có khả năng biến dạng.»
Yury Tynyanov 
(1894 - 1943)



The domain is: miukafoto.com

MÀU SẮC VỊ MÀU SẮC

Màu sắc. Màu sắc trong nhiếp ảnh. Một chủ đề không rõ ràng và gây tranh cãi. Bức chụp nào cần phải là ảnh màu và không thể nào là đen trắng? Và bức nào, ngược lại, chỉ có thể phát huy thế mạnh nếu là ảnh đơn sắc? Và bức nào — thế nào cũng được? Chúng ta tiếp tục giới thiệu các câu chuyện nhiếp ảnh của Aleksandr Lapin, dựa trên các bức ảnh được bạn đọc gửi đến toà soạn và chính tác giả. Chủ đề của bài thứ hai: Màu sắc trong nhiếp ảnh.




CÁC CÚ PHÁP KẾT HỢP MÀU

Để luận chi tiết hơn, một lần nữa tôi sẽ nhắc đến sự khác nhau giữa các hỗn hợp trộn cân bằng hai màu căn bản và các hỗn hợp mà trong đó có một màu căn bản chiếm ưu thế. Để đơn giản hoá, nếu loại bỏ các sắc thái trộn lẫn với đen hoặc trắng — chẳng hạn các sắc nâu — thì chúng ta sẽ nhận được một hệ thống bao gồm chín hỗn hợp chính:




CÁC NGUYÊN TỐ CỦA THANG MÀU

Chúng ta biết được bao nhiêu về cú pháp của màu sắc — có nghĩa, về những thuộc tính nhận thức khiến các mô hình có tổ chức của màu sắc trở thành điều có thể? Trước hết, các đơn vị sơ cấp của bố cục màu sắc là gì, và có bao nhiêu đơn vị như thế? Vật chất thô sơ xuất hiện trong những thang độ trượt chuyển liên tục. Thang độ của các góc màu (hue) được biết đến rõ nhất từ quang phổ ánh sáng mặt trời. Độ sáng (brightness, lightness) và độ bão hoà (saturation) còn tạo nên những thang độ chạy từ giá trị thấp nhất đến giá trị cao nhất của những thuộc tính này. Số lượng lớn nhất của các sắc thái xám (shade of gray) trong thang độ giữa đen và trắng mà một người bình thường có thể phân biệt được, theo một số nguồn tin, là khoảng 200. Đáng chú ý rằng, số lượng của các góc màu có thể phân biệt được trong một quang phổ của các màu thuần khiết nằm giữa hai điểm cực đại của tím nhạt (violet) và đỏ tía (purplish red) đâu đó còn là nhỏ hơn, khoảng 160.




ĐI TÌM SỰ HÀI HÒA CỦA MÀU SẮC

Các màu sắc nói chuyện với nhau như thế nào? Hầu hết các chuyên gia về màu sắc đã phải đối diện với điều này như một vấn đề hóc búa: những màu nào đi với nhau mới gọi là hài hòa? Họ đã thử xác định các nhóm màu sao cho trong đó tất cả được pha trộn thuận tiện và vừa ý. Đơn thuốc của họ bắt nguồn từ những cố gắng phân loại tất cả các giá trị màu vào một hệ thống tiêu chuẩn khách quan. Những hệ thống sớm nhất trong số đó là hai chiều, miêu tả tuần tự và một số quan hệ của màu sắc bằng một đường tròn hay một hình đa giác. Sau này, khi người ta nhận thấy một màu được xác định bằng ít nhất một sắc thể ba chiều, bao gồm HUE (góc màu), SATURATION (độ bão hoà) và LIGHTNESS (độ sáng), thì các mô hình ba chiều đã lộ diện.




CÁC CẶP BÙ TRỪ TẠO SINH

Nếu bạn đọc còn đồng hành với tôi, tôi sẽ mạn phép chỉ ra rằng, bởi vì phép cộng và phép trừ là các quá trình khác hẳn nhau, chúng liên quan đến các điều kiện khác nhau cho sự bổ sung màu (complementarity). Khi sự khác biệt này bị bỏ qua, người ta dễ dàng nhầm lẫn trong giả định hoặc bị bối rối bởi những mâu thuẫn mười mươi giữa các mệnh đề mà thực ra đang đề cập tới các sự thật khác nhau. Trong một bài báo đáng chú ý về kỹ thuật của trường phái ấn tượng (The Technique of impressionism), J. Carson Webster đã ghi điểm cho một niềm tin phổ biến rộng nhưng lại nhầm lẫn khi cho rằng, những hoạ sỹ này nhận được hiệu ứng của xanh lá cây sáng màu bằng cách đặt các chấm màu lam và vàng cạnh nhau (hình h.1A) như thể chúng bị «nấu chảy» trong mắt người nhìn. Webster nhận ra rằng, các ấn tượng gia đó đã không làm gì cả, chỉ đơn giản là các vị trí kề nhau của lam và vàng sẽ sinh ra hiệu ứng cộng màu của trắng hoặc xám (hình h.1B). Chỉ khi trộn các sắc tố lam và vàng thì người ta mới có thể nhận được màu xanh lá cây.




MÀU SẮC DIỄN RA THẾ NÀO

Ở đây không cần thiết phải miêu tả cặn kẽ các nguyên tắc quang học và sinh lý thần kinh học, mà dựa vào đó, nhận thức về màu sắc đã từng được giải thích trong quá khứ và đang được trình bày ngày hôm nay. Tuy nhiên, một số đặc điểm chung, hữu ích để làm rõ tính cách tổng quát của hiện tượng màu sắc, có thể bị coi nhẹ khi một sinh viên nghệ thuật đang cố gắng tìm ra con đường của mình vượt qua rào cản của các vấn đề kỹ thuật liên quan đến các hạt nguyên tử và các bước sóng, các tế bào hình nón và hình que, các loại ánh sáng và các sắc tố. Hơn nữa, một số khái niệm chìa khoá nhất định đã từng được trình bày rộng rãi theo cách dễ gây hiểu lầm.




SHAPE AND COLOR

Nói một cách nghiêm túc, toàn bộ bề ngoài trực quan đang vay mượn sự tồn tại của mình từ độ sáng và màu sắc. Các ranh giới xác định hình dáng của đối tượng tiếp nhận năng lực của mắt để phân biệt các khu vực có độ sáng và màu sắc khác nhau. Điều đó cũng đúng chỗ cả các đường nét định nghĩa hình dạng trong các bức vẽ; chúng được nhìn thấy chỉ khi màu mực khác màu giấy. Tuy nhiên, chúng ta có thể nói về hình dạng và màu sắc như một hiện tượng tách biệt. Một cái đĩa màu xanh lá cây trên một nền màu vàng cũng chỉ tròn như một cái đĩa đỏ trên nền xanh lam, và một hình tam giác màu đen cũng chỉ đen như một hình vuông đen.



1.618   Âm dương   Âm nhạc   AndreaMantegna   AndréKertész   Ánh sáng   AnVP   AnVPBalance   Ảo ảnh   B&W   Bè nhóm   Bố cục   Bóng đổ   Cái đẹp   Cái nhìn mù   Cân bằng   Cao trào   Chân dung   Chất liệu   Chụp mù   chút-chút   Chuyển động   Cơ thể sống   Color   Colorimetry   Dấu hiệu   DenmanRoss   Diện mạo   Đối xứng   DominiqueIngres   Dư thừa thông tin   Đường chéo   Đường dẫn   ÉdouardManet   Expression   Fine art   Fotografiya_kak...   Gestalt   Hài hoà   HenriCartier-Bresson   HenriMatisse   Hình dạng   Hình thù   Hình thức   Hình tượng   Hội hoạ   JacksonPollock   Karl Bryullov   Kết cấu   KhoảnhKhắcQuyếtĐịnh   Không gian   Không gian âm   Không gian ảnh   Kiếp luân hồi   Lapin   Lee Miller   Leica   Liên kết   Liên tưởng   Lomo   LouiseNevelson   Lưu niệm   Mặt phẳng ảnh   Mặt phẳng bẹt   MatthiasGrünewald   Màu sắc   Michelangelo   Miller   Miuka   Năng khiếu   Não bộ   Ngẫu nhiên   Nhận biết   Nhận thức   Nhịp điệu   Nội dung   Nóng và lạnh   Overlapping   PabloPicasso   PaulCezanne   PaulCézanne   Phân tích ảnh   Phát triển   Phát triển   Phối cảnh   Phông nền   Phóng sự   Phục hưng   Phylosophy   Psychology   Rangefinder   Raphael   Rembrandt   Repin   Rê-pin   Rudolf Arnheim   RudolfArnheim   Sắc đẹp   Sắc độ   Sân khấu   Sành điệu   Sắp xếp   SevenPlusMinusTwo   Sống-Chết   Sự kiện   SusanSontag   Tam giác   Tâm lý   Tâm tưởng   Thể loại   Thị giác   Thơ ca   Thoát xác   Thống nhất   Thông tin   Tính đơn thời   Tình huống   Tính ngẫu nhiên   Tinh tế   Tính trong suốt   Tính tư liệu   Toàn vẹn   Tổng quát   ToulouseLautrec   Trí huệ   Trí nhớ   Trời và đất   Trọng âm   Truyền thông   Tư duy   Tương cỡ   Tương tác   Tưởng tượng   Tương tỷ   Tỷ lệ   Tỷ lệ vàng   Uyển chuyển   Vần điệu   VanGogh   Vô hình   Werner Bischof   Ý thức  

Page 1 of 2