Nhiếp ảnh gia vĩ đại chụp cũng nhiều như nhiếp ảnh gia vĩ trung bình. Bù lại, người thứ nhất biết xóa ảnh theo cách vĩ đại.
MiukaFoto 
(born in 1972)

MÀU SẮC ƯA THÍCH

Các nghiên cứu trong lĩnh vực này đã được tiến hành, theo cách cơ bản, với những màu thường làm cho người ta thích. Một phần, điều đó được giải thích bằng sự thú vị trong các nghiên cứu các đại diện nhân chứng làm trong ngành công nghiệp nhẹ, còn một phần khác là vì, phần lớn các công việc trong cái được gọi là thẩm mỹ thực nghiệm vẫn còn đang dựa vào một hình dung, cho rằng chức năng cơ bản của nghệ thuật — khiến cho người ta thoả mãn và thư giãn. Để đạt được sự hiểu biết nghệ thuật ở một mức nào đó, có lẽ, có thể cần chấp nhận quan điểm, rằng nghệ thuật, cũng như tất cả những thứ đáp ứng nhu cầu của chúng ta, tạo nên cảm xúc hả hê, và nhiệm vụ của các bạn nằm ở chỗ, làm sao để trả lời các câu hỏi sau: những đòi hỏi này có nghĩa là gì và bằng cách nào mà chúng được đáp ứng? Liên quan đến các vấn đề đang được xem xét, chúng ta cần biết, khán giả nhìn thấy gì, khi họ nhìn vào các màu sắc đa dạng, và một thông tin như thế có thể làm cho mong muốn và đòi hỏi của họ được thoả mãn hay không.

Because (The Beatles)


Georges Rouault, 1905. «Tàn sát». Màu nước, bột keo, mực Ân Độ và chì màu vẽ trên giấy. Vẽ theo phong cách biểu hiện. Trung tâm nghệ thuật và văn hóa quốc gia Georges-Pompidou, Paris.

Một số nghiên cứu chỉ ra hiện tượng, người ta thường ưa thích màu no. Trong một số tài liệu khác lại lòi ra tổng hợp ngược lại. Vẫn được cho rằng, các màu nằm ở cuối dải quang phổ mặt trời, tức màu đỏ và xanh nước biển, được ưu ái hơn hết. Các đánh giá thể hiện thái độ với màu vàng, hoá ra thường có giá trị không cao. Sự ưa thích nghiêng về màu xanh nước biển phổ biến hơn, như được tin theo, ở đàn ông, so với phụ nữ. Nhưng không được phép đánh giá những kết quả này, một khi chúng ta vẫn còn chưa biết, những chất lượng biểu cảm của muôn sắc màu được loài người nhận thức ra sao và bằng cách nào mà ấn tượng đó đáp ứng được đòi hỏi của họ.

«Café Terrace at Night». Vincent van Gogh, 1888. Một trong những điều đặc biệt thú vị trong bức tranh, hoạ sỹ đã không hề sử dụng một chút sơn màu đen nào, tuy vậy ông vẫn thể hiện được sự lấp lánh của những vì sao. Ông còn viết thư cho người thân như sau: «Đêm sống động và giàu màu sắc hơn ngày». (Theo wiki Russian).

Có lẽ, các phân nhánh ưa thích màu sắc có liên quan mật thiết tới các yếu tố xã hội và đời tư. Điều khó khăn cần được vượt qua trong việc nghiên cứu vấn đề này, được đúc kết là, một màu xác định sẽ gây ra những phản ứng khác nhau tuỳ thuộc vào ngữ cảnh sử dụng nó. Một màu nào đó có thể hoàn toàn phù hợp với xe hơi, nhưng lại vớ vẩn khi nhuộm vào bàn chải đánh răng mà chủ nhân chiếc xe đó đang dùng. Khi các thẻ màu của bác sỹ trị bệnh thần kinh được chìa ra trước mắt người bệnh, vẫn không thể tin chắc được, ở một mức độ đã rõ, chúng không gây trong nhận biết của chủ thể nhận thức những liên tưởng với thói quen tiếp nhận những màu này. Nếu một người (theo ý thức hay vô thức) đang nghĩ về màu sơn của phòng mình, còn người khác — lại nghĩ về màu váy dạ hội của mình, thì phán xét của họ sẽ khác nhau. Để kiểm soát được tác động của yếu tố này, tốt hơn hết đừng bao giờ tổ chức thực nghiệm nhân tạo với các màu sắc khác nhau như thế, mà hãy kết nối mỗi màu với một đối tượng cụ thể, như người ta vẫn hay làm, chẳng hạn, trong lĩnh vực nghiên cứu thương mại. Phương pháp đó chắc đã có thể cho phép ngăn cản một số mô thức gây ra ảo ảnh liên tưởng màu sắc. Khi lựa chọn màu này hay màu kia sẽ hiện hình ưu tiên xã hội tính. Màu đồ gỗ hay phòng ốc sẽ được nhuốm sắc này hay sắc khác, phụ thuộc vào ý thích và thói quen văn hoá bản địa. Như đã thấy, thanh niên (ở cấp độ cao hơn, so với người luống tuổi) vốn luôn cố gắng bày tỏ năng lượng sống của mình bằng trang phục rất sặc sỡ. Một phụ nữ lựa chọn quần áo cho mình phụ thuộc vào sự kiện được tổ chức trong ngày: hoặc là cô đi cùng với chồng tới lễ hội nào đó, hoặc là cô ấy dành thời gian đó cho tập gym.

Pablo Picasso, 1901-02, Femme aux Bras Croisés, Woman with Folded Arms (Madchenbildnis). «Quy tắc» tránh đường thẳng đâm vào đầu — đúng hay không?

Cũng có thể nói như thế kể cả về ánh xạ nét riêng của đời tư. Trong một công trình nghiên cứu của mình, nhà thần học người Thuỵ Sỹ Hermann Roschach đã phát hiện ra, những người có cảm xúc được chế ngự, khi lựa chọn màu sắc sẽ ưu tiên màu xanh nước biển và xanh lá cây và cố gắng bỏ qua tất cả các thể loại sắc màu ám đỏ. Như đã thấy, các phản ứng tương tự được thể hiện cả khi người ta ăn mặc, cả khi họ bài trí nhà cửa. Sơ đồ màu đặc trưng của một hoạ sỹ bất kỳ cũng tương ứng với, không những chủ đề và nội dung tác phẩm, mà còn lột tả một lượng thông tin nào đó về tính cách của bản thân người cầm chổi. Sự nổi bật màu đỏ trong khung cảnh của Rouault (hình 1) rõ ràng cho thấy, tính cách cá nhân của ông khác với, chẳng hạn, Van Gogh, người ưu tiên sự thống trị của màu vàng (hình 2), còn bước chuyển từ «Blue period» (hình 3) sang «Rose period» (hình 4) trong phát triển sáng tạo của Picasso lại tương ứng nghiêm ngặt với thay đổi trong tâm trạng và gam màu nội dung của các bức tranh của ông trong quá trình sáng tạo thẩm mỹ.

«Family of Saltimbanques», 1905. Pablo Picasso. Các nhân vật tuy ở cạnh nhau, nhưng họ đều trong tâm trạng cô đơn giữa sa mạc. Bố cục được cân bằng bằng cô gái ngồi bên phải, có vẻ như chẳng có liên quan gì đến những người còn lại.

HOẢ XA. Trôi về hướng tây-nam. Ektar100.

RUDOLF ARNHEIM. «Nghệ thuật và nhận thức thị giác», 1974. Dịch và biên tập: MiukaFoto.

6 Apr 2018


Cảm ơn bạn đã đọc. Hãy Đăng ký một tài khoản để nhận tin bài mới từ MiukaFoto. Thank you!




Hashtags:
Màu sắc
 

Back to List

Bạn muốn để lại lời nhắn? Hãy đăng nhập nhé <3!