Vấn đề nghệ thuật được chia làm ba phần: cái mà tác giả muốn thể hiện, cái mà tác giả biết thể hiện, và cái mà anh ta đã thể hiện nhưng lại ngoài ý muốn.
Sergei Dovlatov 
(1941 - 1990)

TỪ LOMOGRAPHY ĐẾN ẢNH SỐ

Cùng với sự xuất hiện của những chiếc máy ảnh chụp phim nhỏ gọn và tự động (những năm 90 của thế kỷ trước), đã xuất hiện một sân chơi mới cho giới nhiếp ảnh không chuyên — lomography, được gọi theo tên của một loại máy ảnh Liên Xô «Ломо», (Lomo), sản xuất ra chủ yếu dành cho xuất khẩu. Lomography — thú vui của hàng trăm nghìn người, còn có những cuộc thi ảnh của riêng họ, cũng như, còn có những tạp chí xuất bản dành riêng cho họ.

Chạy đua theo Lomo, những chiếc máy ảnh half-frame cũng vào cuộc. Có thể không cần phải nghĩ ngợi khi đốt phim, khổ nửa đã tính sẵn cho 72 kiểu. Việc chụp ảnh được hướng dẫn là có thể từ túi, từ tay, từ đầu gối, từ bụng, từ bất kỳ phần nào của cơ thể, bằng cách cầm máy ảnh bằng một tay và quay nó về mọi hướng. Điều gì sẽ chui vào phim, tất nhiên, không thể đoán trước. Và cũng chính đặc điểm đó đã tạo ra sự lôi cuốn của trường phái này.


Ơ hơ, và đây là bốn trong số mười điều luật của Lomography: «đừng nghĩ», «hãy phản ứng nhanh», «hãy chụp "từ mông"», «hãy quên các luật lệ».

Còn nữa, đây mới là điều chủ yếu: «Mục đích của Lomography là nghiên cứu và tư liệu hóa bề mặt hành tinh mang tên Trái Đất bằng con đường lô mô hóa các khoảnh khắc trong cuộc đời của nó... Lomographers — đó là những người trên toàn cầu, hàng ngày sử dụng máy ảnh lô mô của mình để "chụp" hàng triệu bức ảnh quái gở, sặc sỡ, cả sắc nét lẫn out nét, cả ngộ nghĩnh và phát nôn» *


* (theo thông tin từ trang www.lomography.ru)

Các Lô-mô-ơ (Lomographers) gọi sản phẩm sáng tạo của mình là «bức tường Lô-mô». Và ở đó, một bức ảnh riêng rẽ — đã không còn được gọi là sản phẩm, mà chỉ là một chấm nhỏ trong hệ thống mê cung này.


Mặc dù các Lô-mô-ơ coi hoạt động của mình là một nghệ thuật, nhưng tất nhiên, đó chỉ là, không hơn không kém, một trò chơi. Cần phải nghĩ rằng, trong thế kỷ thứ XXI, trò chơi này đã được hàng triệu người hưởng ứng. Để thay thế cho máy phim (và những chiếc «Lomo» thường xuyên hỏng vặt), những chiếc máy số PnS bắt đầu vào cuộc, có thể luôn luôn mang chúng theo bên mình, cất trong túi quần hay túi xách. Đã có điện thoại biết chụp ảnh, sắp tới sẽ có những chiếc bút hay chiếc kính đeo biết chụp ảnh. Lomography nhất định sẽ biến tướng thành Digitography.

Một chiếc gương lớn của hiện hữu thực tế được chia thành hàng ngàn mảnh vỡ. Và trong mỗi mảnh đó là có một miếng đời: cái chân của ai đó dưới gầm bàn, khuôn mặt biểu cảm ngẫu nhiên của ai đó vô tình bắt gặp. Mục đích chính — tạo bất ngờ, chờ người xem!


Susan Sontag, nữ văn sỹ Mỹ, trong bài tiểu luận về nhiếp ảnh của mình đã so sánh kiểu chụp ảnh đó với việc sưu tập thế gian. Thú vui này mang tính nét hung hăng, chiếm đoạt. Chụp ảnh con người khi chưa được sự đồng ý của họ — dù sao đi nữa, đó cũng chính là cưỡng bức họ.

Nhiếp ảnh mang tính nghiệp dư, du lịch, gia đình, - không đề xuất một nghiên cứu nào về cuộc sống, không đưa ra một kiến thức nào mới về cuộc sống. Đó là và chỉ là một bức tranh lưu niệm nữa của bộ sưu tập. Cũng chính điều này là liên tưởng chung về Lomography.

Một nhiếp ảnh gia như thế giống như một người đi câu nghiệp dư, anh ta không hiểu gì về nghệ thuật câu cá, không biết nhưng cứ câu theo cách của mình. Anh ta quăng lưỡi câu xuống nước và giật lên ngay tại chỗ. Và thường thấy nhất, ở lưỡi câu sẽ không có gì khác, ngoài đám rêu úa hay cái giầy rách.


Trong cuộc đời mình, liệu nhiếp ảnh gia của chúng ta có khả năng câu được một con cá vàng hay không?

Tại sao lại không, về lý thuyết là có thể, nếu như anh ta rất may mắn. Chỉ có điều, cần nói ngay cho anh ta biết rằng: loại cá này sẽ không tỏa ra ánh hào quang vàng, nó có thể sẽ giống một con cá chết hôi thối với đôi mắt bị đớp. Và nó sẽ không bao giờ nói: «Này ông lão, bây giờ ông muốn gì, triển lãm ở Tràng Thi hay album ở Nguyễn Huệ?».

Khó khăn chủ yếu của việc đi câu ảnh — không thể câu được, hoặc thậm chí, không hiểu nổi, sẽ giật lên được con gì. Trường hợp rất dễ xảy ra: anh ta không đủ năng lực giải bài toán của mình.


Nếu như vẫn muốn nói về nhiếp ảnh đích thực, thì cần đánh dấu một số điểm sau. Chụp ảnh trên phố với một chiếc máy ảnh «tàng hình» là rất khó. Nhưng trong một số trường hợp nào đó, hoàn toàn có thể chụp «từ bụng» hoặc bằng máy ảnh đang treo ngang trên vai. Điều thú vị nhất — kết quả nhận được hầu như vẫn là như thế, có nghĩa, số lượng các cú chụp thành công gần như không thay đổi. Và điều đó có thể giải thích được.

Nhiếp ảnh gia nâng máy ảnh lên ngang mắt — sau đó các sự kiện có thể phát triển theo hai kịch bản. Hoặc là cho màn chập mở ra đóng lại ngay lập tức, thậm chí, có thể là, thời điểm chưa chín muồi và ta chụp vu vơ (nhưng, đứng đợi trên phố với một chiếc máy ảnh luôn luôn giơ lên — rất là bất tiện). Hoặc là, thôi cứ kiên nhẫn chờ đợi một khoảng khắc nào đó — cuối cùng sẽ chín muồi.


Cần phải là một người rất dũng cảm và có tư chất nhiếp ảnh gia bẩm sinh, để hành động theo phương án thứ hai. Bởi vậy, trong đa số trường hợp, tất nhiên, chúng ta vu vơ không hiểu tại sao lại bấm nút máy ảnh, trong khi hoàn toàn biết trước rằng, sẽ không có điều gì kỳ diệu đến cả, Bụt sẽ không hiện ra đâu!

Quan sát diễn biến qua ống ngắm, chúng ta xây dựng khung hình một cách chính xác, nhưng thường là sẽ bị bỏ qua khoảnh khắc. Còn chụp «từ bụng», chúng ta không nhìn thấy khung hình, bù lại, sẽ hoàn toàn nắm bắt được diễn biến của sự kiện, khoảnh khắc.


Còn bạn, bạn đã bao giờ thử chụp "mù", "từ bụng" chưa?

6 Nov 2017


Cảm ơn bạn đã đọc. Hãy Đăng ký một tài khoản để nhận tin bài mới từ MiukaFoto. Thank you!




Back to List

Bạn muốn để lại lời nhắn? Hãy đăng nhập nhé <3!