Một nghệ phẩm là một mô hình dừng lại của một thế giới bất tận.
Yury Tynyanov 
(1894 - 1943)



KHI NÀO CHÚNG TA NHÌN THẤY CHUYỂN ĐỘNG?

Trong những điều kiện nào thì chúng ta nhận thức được chuyển động? Một con sâu trườn trên mặt đường. Tại sao chúng ta nhìn thấy nó trong chuyển động, còn nhìn thấy mặt đường đường đứng yên, chứ không nhận thức tất cả môi trường xung quanh, trong đó có cả chính chúng ta, là đang di chuyển theo hướng ngược lại, trong khi con sâu là đứng yên tại chỗ? Tất nhiên, không thể nào giải thích hiện tượng này mà chỉ dùng kiến kiến thức hay ý thức, bởi vì chúng ta thấy mặt trời chuyển động trên bầu trời ra sao và mặt trăng chuyển động trong đám mây thế nào. Dante nhận thấy rằng, khi một người nhìn vào một trong số các cột tháp nghiêng ở Bologna «xiên hướng từ dưới lên trên», và trong lúc này có một đám mây bay về hướng ngược lại, thì tháp này có vẻ như đang đổ nhào. Khi ngồi trên ghế xích đu, chúng ta nằm trong chuyển động, còn căn phòng — trong trạng thái tĩnh. Nhưng khi thử nghiệm cho căn phòng đung đưa như bánh xe, còn chiếc ghế mà người chơi đang ngồi là đứng yên, thì cảm giác cái ghế bị xoay vẫn mạnh đến nỗi người chơi phải giữ chặt tay vào ghế để khỏi ngã. Điều đó diễn ra, bất chấp cảm giác cân bằng và các cảm giác căng cơ của người chơi vẫn phản ánh những gì có trong thực tế.


BIỂU TƯỢNG CỦA THẾ GIỚI TẬP TRUNG

Ngày nay «sự giống thật» của phối cảnh trung tâm giới thiệu cho chúng ta một giá trị không đáng kể. Trước hết sự chú ý của chúng ta bị thu hút bởi các nét đặc biệt tính cách của nó như những phương tiện tạo hình và biểu cảm.


NỖ LỰC LIÊN KẾT CỦA KHÔNG GIAN

Nhờ có thế nghiêng, không gian gấp góc trở nên vô cùng sinh động. Trong phần lớn không gian này, một đường chéo được bóc tách nhờ có một đường chéo khác, thế nên hình ảnh dường như giao cắt với trường thị giác tương tự như một con tàu hoả xa xuất hiện ở góc trái tiền cảnh của mặt phẳng chính diện và toả vào chiều sâu ở bên phải, hoặc ngược lại. Suy ra, trong một không gian gấp góc như vậy có một sự bất đối xứng chủ đạo. Sự đối xứng dù bị mất đi khi thế nghiêng thống lĩnh, tuy nhiên có thể được khôi phục trong một cấp độ phức tạp hơn bằng một phương pháp phối cảnh biết cách đưa thế nghiêng vào bức tranh và đồng thời cân bằng nó.


THẲNG DIỆN VÀ NGHIÊNG

Các đặc điểm sáng tạo của trẻ em đang minh chứng hùng hồn rằng, khác với một bản vẽ kỹ thuật, một hình ảnh mĩ thuật của không gian là không thể hiểu được như một tái thành phẩm đơn giản của thực tại vật lý. Không gian tạo hình mĩ thuật được mở toang ra chủ yếu là trên bề mặt tạo hình. Nó được phát triển từ các đặc tính của phương pháp thể hiện hai chiều như kết quả của thực nghiệm thị giác với các đường nét, hình dạng và sắc màu, có trong mệnh lệnh của hoạ sỹ.


GỜ RA ĐIÊN

Độ nghiêng xiên, như chúng ta đã biết, tạo ra chiều sâu khi nó được nhận thức như sự sai lệch khỏi khung khuôn ngang dọc, bởi vì sự căng thẳng có thể được loại bỏ và sự đơn giản sẽ tăng lên khi độ nghiêng xiên được duỗi thẳng vào chiều thứ ba. Bước tiếp theo, chúng ta cần coi sự nghiêng xiên này như một trường hợp đặc biệt của một đặc tính tri giác rộng hơn, bằng cách khảng định rằng, sự nghiêng xiên sẽ tạo ra chiều sâu bởi vì đó chính là gradient. Khi liên tưởng một đối tượng nghiêng về mặt thị giác với các toạ độ tiêu chuẩn (hình 204a) chúng ta nhận thấy rằng, khoảng cách từ trục đứng hay trục ngang tới các cạnh tăng lên dần dần. Nếu nguyên tắc hội tụ có hiệu lực, chẳng hạn, trong phối cảnh trung tâm có thêm một gradient về kích thước, thì một sự thon vào từ hình dạng rộng hơn tới hình dạng hẹp hơn, sẽ nhận được trong chính hình thù (hình 204b).


KINH NGHIỆM QUÁ KHỨ VÀ CẢM GIÁC MÔ CƠ

Tại sao tôi lại thấy mặt bàn làm việc của tôi như một hình chữ nhật, thậm chí nếu các biểu trưng hình chiếu từ nó trong mắt tôi là các dạng thức khác nhau của hình thang? Thông thường thì cần trả lời rằng, tôi biết được theo kinh nghiệm quá khứ, hình dạng như thế nào có ở một cái mặt bàn trong thực tế. Lợi ích nào cho một giải thích như vậy?


TÍNH BẤT HOÀN TÁC CỦA KHÔNG GIAN BA CHIỀU

Chúng ta vừa xem xét chỉ hai khía cạnh của tình huống không gian: hình chiếu hai chiều trên mặt phẳng chính diện và định hướng ba chiều — nơi đối tượng của nhận thức đạt được hình dạng đơn giản nhất về mặt thị giác. Tuy nhiên trong thực tiễn khó mà có thể hoàn toàn loại bỏ được các biến dạng. Sự bù trừ kích thước khi đề cập tới các cột trụ hay các pho tượng đã dường như là không cần thiết, nếu con mắt của chủ thể nhận thức chúng có thể biết điều chỉnh các biến dạng phối cảnh một cách hoàn hảo.



More:



NHỮNG DẠNG THỨC CƠ BẢN CỦA HỢP ÂM

Những gì có trong đầu óc của chúng ta về khái niệm hợp âm, có lẽ, đã thuộc về một thời đã qua — thời hoàng kim của âm nhạc cổ điển châu Âu. Hệ hợp âm của các thế kỷ đầu 2, có nghĩa XX, XXI... cần được xem xét trong một đề tài chuyên biệt, chẳng hạn, hãy đọc «Dẫn thuyết về hoà âm hiện đại» của N. S. Gulyanitskaya.


VÒNG QUÃNG NĂM BÍ ẨN

Vòng quãng năm của các âm điệu (hay vòng kvarto-kvint) – đó là một sơ đồ được các nhạc sỹ sử dụng để giao diện hóa các quan hệ giữa các âm điệu (giọng). Nói cách khác, đó là một phương pháp thuận tiện để tổ chức mười hai nốt nhạc của gam cromatic.



PHÍA SAU LƯNG NƯỚC NGA

Nước Nga đón tôi bằng một xi lanh hút máu 45ml ở sân bay, làm thằng bé 45kg suýt ngất. Không sao, cô y tá xinh đẹp cho thằng bé ngửi bông tẩm sam-ma-gôn (rượu nút lá chuối của xứ đó), nó tỉnh lại tức thì.