Nghệ thuật cần rơi thẳng vào tâm hồn và trái tim, lờ đi quá cảnh vào lĩnh vực trí tuệ.
Ernst Ingmar Bergman 
(1918 - 2007)



THẲNG DIỆN VÀ NGHIÊNG

Các đặc điểm sáng tạo của trẻ em đang minh chứng hùng hồn rằng, khác với một bản vẽ kỹ thuật, một hình ảnh mĩ thuật của không gian là không thể hiểu được như một tái thành phẩm đơn giản của thực tại vật lý. Không gian tạo hình mĩ thuật được mở toang ra chủ yếu là trên bề mặt tạo hình. Nó được phát triển từ các đặc tính của phương pháp thể hiện hai chiều như kết quả của thực nghiệm thị giác với các đường nét, hình dạng và sắc màu, có trong mệnh lệnh của hoạ sỹ.


GỜ RA ĐIÊN

Độ nghiêng xiên, như chúng ta đã biết, tạo ra chiều sâu khi nó được nhận thức như sự sai lệch khỏi khung khuôn ngang dọc, bởi vì sự căng thẳng có thể được loại bỏ và sự đơn giản sẽ tăng lên khi độ nghiêng xiên được duỗi thẳng vào chiều thứ ba. Bước tiếp theo, chúng ta cần coi sự nghiêng xiên này như một trường hợp đặc biệt của một đặc tính tri giác rộng hơn, bằng cách khảng định rằng, sự nghiêng xiên sẽ tạo ra chiều sâu bởi vì đó chính là gradient. Khi liên tưởng một đối tượng nghiêng về mặt thị giác với các toạ độ tiêu chuẩn (hình 204a) chúng ta nhận thấy rằng, khoảng cách từ trục đứng hay trục ngang tới các cạnh tăng lên dần dần. Nếu nguyên tắc hội tụ có hiệu lực, chẳng hạn, trong phối cảnh trung tâm có thêm một gradient về kích thước, thì một sự thon vào từ hình dạng rộng hơn tới hình dạng hẹp hơn, sẽ nhận được trong chính hình thù (hình 204b).


KINH NGHIỆM QUÁ KHỨ VÀ CẢM GIÁC MÔ CƠ

Tại sao tôi lại thấy mặt bàn làm việc của tôi như một hình chữ nhật, thậm chí nếu các biểu trưng hình chiếu từ nó trong mắt tôi là các dạng thức khác nhau của hình thang? Thông thường thì cần trả lời rằng, tôi biết được theo kinh nghiệm quá khứ, hình dạng như thế nào có ở một cái mặt bàn trong thực tế. Lợi ích nào cho một giải thích như vậy?


TÍNH BẤT HOÀN TÁC CỦA KHÔNG GIAN BA CHIỀU

Chúng ta vừa xem xét chỉ hai khía cạnh của tình huống không gian: hình chiếu hai chiều trên mặt phẳng chính diện và định hướng ba chiều — nơi đối tượng của nhận thức đạt được hình dạng đơn giản nhất về mặt thị giác. Tuy nhiên trong thực tiễn khó mà có thể hoàn toàn loại bỏ được các biến dạng. Sự bù trừ kích thước khi đề cập tới các cột trụ hay các pho tượng đã dường như là không cần thiết, nếu con mắt của chủ thể nhận thức chúng có thể biết điều chỉnh các biến dạng phối cảnh một cách hoàn hảo.


SỰ ĐƠN GIẢN, CHỨ KHÔNG PHẢI GIỐNG THẬT

Các mô hình có dạng giống như được giới thiệu trong hình 163, có thể nhận được bằng cách chụp ảnh một hình vuông hay một khối lập phương qua một góc nghiêng. Trong phương án nổi khối, những mô hình này rất thường có hình dạng của các vật thể vật lý — những vật thể có hình chiếu chính là các mô hình đó. Hiện tượng này đã kích thích các nhà tâm lý học đúc kết ra một quy luật sau đây.


MÔ HÌNH CỦA KHU VỰC THỊ GIÁC NÃO

Cho đến lúc này, tôi đã sử dụng khái niệm mô hình chính diện (hai chiều) như một cơ sở. Tôi đã cố gắng trả lời cho câu hỏi, những tính chất nào cần có ở một mô hình sao cho có thể nhận thức được khuynh hướng tiến tới thế nghiêng trong không gian ba chiều. Phương pháp này dùng để xác định, những nét đa dạng nào của các hình thù tạo hình trong một bức vẽ hay một bức tranh tạo nên hiệu ứng đó. Tuy nhiên sẽ là sai lầm nếu đề xuất rằng, trong các quá trình tâm sinh lý của nhận thức, một mô hình hai chiều cũng có sự ưu tiên tương tự. Và dù sao đi nữa điều này vẫn luôn được làm ra rất thường xuyên vì một lý do sau đây. Không phụ thuộc vào việc, vật thể có là nổi khối hay phẳng bẹt về mặt vật lý hay không, chúng nằm vuông góc hay nghiêng góc, khi chúng ta nhìn vào nó, nhận thức luôn dựa trên các biểu trưng thị giác của đối tượng này, được chiếu hình lên võng mạc nhờ thuỷ tinh thể. Võng mạc là một bề mặt hai chiều, nhưng trong bất cứ trường hợp nào cũng không phải là mặt phẳng nằm ngang, bởi vì nó là một phần của bề mặt bên trong của nhãn cầu và, suy ra, bề mặt của nó mang tính cách mặt cầu, chứ không phải phẳng.


ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN DẠNG ĐẾN NHẬN THỨC KHÔNG GIAN

Chiều sâu được nhận thức bởi con mắt không những thông qua sự che lấp nhau của các hình thù. Các đối tượng, kể cả khi không có sự che lấp nhau, cũng có vẻ như là nổi khối và có một chút hơi hướng chiều sâu. Trong những điều kiện nào và tại sao điều đó diễn ra?



More:



VÒNG QUÃNG NĂM BÍ ẨN

Vòng quãng năm của các âm điệu (hay vòng kvarto-kvint) – đó là một sơ đồ được các nhạc sỹ sử dụng để giao diện hóa các quan hệ giữa các âm điệu (giọng). Nói cách khác, đó là một phương pháp thuận tiện để tổ chức mười hai nốt nhạc của gam cromatic.



PHÍA SAU LƯNG NƯỚC NGA

Nước Nga đón tôi bằng một xi lanh hút máu 45ml ở sân bay, làm thằng bé 45kg suýt ngất. Không sao, cô y tá xinh đẹp cho thằng bé ngửi bông tẩm sam-ma-gôn (rượu nút lá chuối của xứ đó), nó tỉnh lại tức thì.